gevgev_frankenstein

Frankenstein Ya Da Modern Prometheus Üzerine Bir İnceleme

Frankenstein Ya Da Modern Prometheus İngiliz yazar Mary Shelley tarafından yazılan Gotik edebiyatın ve bilimkurgu yazınının öncüsü bir eser
Frankenstein Ya Da Modern Prometheus İngiliz yazar Mary Shelley tarafından yazılan Gotik edebiyatın ve bilimkurgu yazınının öncüsü bir eser

Frankenstein Ya Da Modern Prometheus İngiliz yazar Mary Shelley tarafından yazılan Gotik edebiyatın ve bilimkurgu yazınının öncüsü bir eser ancak bugün Frankenstein bir popüler kültür korku öğesi haline dönüşmüş durumda. Eseri anlamak için öncelikle yazarın hayatına genel bir bakış atalım. Mary Shelley ,  Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi isimli ilk feminist bildirgenin yazarı Mary Wollstonecraft ile yazar ve filozof William Godwin’in kızlarıdır. Wollstonecraft , Mary’nin doğumunda ölünce Mary babası ve babasının çevresiyle büyüdü.Bu çevrenin etkisiyle küçük yaşlarda edebiyat ve felsefeyle ilgilenmeye başladı.17 yaşında şair Percy Shelley’le bir ilişkiye başladı ve Percy’nin evli olması dolayısıyla birlikte olabilmek için İsviçre’ye kaçtılar.Shelley eserini ünlü yazar Lord Byron’ın malikesinde giriştikleri bir korku öyküsü yazma yarışması sonucunda kaleme aldı. Lord Byron,ilk modern vampir öyküsü The Vampyre’i yazan John Polidori , Percy Shelley ve Mary fırtına yüzünden hapis kaldıkları Byron malikesinde en karanlık düşlerini harekete geçirdiler. Henüz 18 yaşında olan, annesinin ölümünün gölgesini hep üstünde taşıyan , evden kaçan ve bebeğini kaybeden Mary için karanlık ve ölüm tanıdıktı.Gördüğü bir düşün üzerine ‘Yaratık’ ve Doktor Frankenstein karakterlerini oluşturdu.Birinci basımda isimsiz yayımlanan eser ikinci basımda Mary Shelley ismiyle basıldı.Kadınların edebiyatla,bilimle veya akıl gerektiren herhangi bir işle uğraşmasının ayıp sayıldığı 19. yüzyılda Mary de annesinin yazgısını göğüsledi,dahası zarif hanımefendilerin çağında eserini dehşet,kan ve kedere buladı.  Eserin Modern Prometheus ibaresi okura önemli bir mesaj veriyor.Bilindiği üzere Titan Prometheus,insanlığa ateşi , bilimi ve umudu vermiş ve Zeus’un öfkesini üzerine çekerek sonsuz acı döngüsüne mahkum edilmiştir.Ünlü cezası her gece yenilenen ölümsüz karaciğerinin Zeus’un görevlendirdiği bir kartal tarafından yenilmesidir ta ki Prometheus Herakles tarafından kurtarılana dek.Bu ünlü mit Antik Dönemler’den bu yana kaba güce karşı aklı üstün tutan Prometheus nezdinde insanı yüceltir. İnsan başkaldırandır.Bizim eserimizde ise bu defa başkaldıran ve Tanrı’ya ait bir gücü ‘yaratma gücünü’ çalan Doktor Frankenstein’dır.19. yüzyılın en önemli gelişmelerinden elektrik sayesinde topladığı cesetlerden oluşan bir bedene yaşam veren Doktor Frankenstein başarılı olmuştu fakat yaratmanın sorumluluğunu alamadı ve Yaratık yalnızlık,çirkinlik ve doğanın akışında oluşmuş bir istisna olmak lanetiyle varlığını devam ettirdi.Kendi tanrısıyla ilişki kuramamak,tanrı boşluğu zavallı yaratığı canavara dönüştürdü.Eserin sinema uyarlamalarıyla birlikte Yaratık yaratıcısının adı ile anılmaya başladı ve yalnızca korkudan oluşan bir öğeye dönüştü.Frankenstein Ya Da Modern Prometheus , yazarının giriştiği iş itibariyle feminist olmasıyla,çarpıcı konusuyla,insan olmanın beraberinde getirdiği var oluş karmaşası ve insanın Tanrı’sına tam olarak nüfuz edemesinin getirdiği boşluğun ortasına kurulmasıyla en sevdiğim ve okunmasını tavsiye ettiğim eserlerden biri.Yazımı Yaratık’ın sözleriyle bitirmek istiyorum: ‘‘Günahlarımın korkunç listesine bakınca,eskiden düşünceleri güzelliğin yüce ve üstün görüntüleriyle,iyiliğin haşmetiyle dolu yaratığın ben olduğuma inanamıyorum. Ama öyle oldu işte ; düşmüş melek , kötü şeytana dönüştü. Fakat o Tanrı ve insan düşmanının bile , kederli hali içinde , eşlikçileri vardı : Bense yalnızım.. ’’

Ilayda Tepe

Çankaya Üniversitesi / Psikoloji  , tam zamanlı okur , sanatsever . 

Log In

Forgot password?

Don't have an account? Register

Forgot password?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Log in

Privacy Policy

Add to Collection

No Collections

Here you'll find all collections you've created before.